Willemshof aan de Nassaulaan 12 in Den Haag is een gebouw met een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 19e eeuw. Oorspronkelijk gebouwd als koninklijke manege, diende het later als kerk en is het nu een modern kantoorgebouw.​

Oorsprong als koninklijke manege

Koning Willem II (1792-1849) kocht voor zijn troonsbestijging in 1840 grond buiten de stadsingels van Den Haag om er te paardrijden, en liet een Engelse tuin aanleggen die het Willemspark werd. In 1845-1846 bouwde hij langs de noordzijde een manege met neogotische gevel, spitsboogvensters en een toren; prinses Sophie legde op 26 mei 1845 de eerste steen. De architect was waarschijnlijk G. Brouwer Sr. of J.G.W. Merkes van Gendt, met aannemer Johannes Engelbertus van Ellinkhuizen; naast de manege verrezen huizen voor officieren van de Frederikskazerne, vormend de Nassaulaan.

Transformatie tot Willemskerk

Na Willem II’s dood in 1849 kon Willem III de manege niet onderhouden en schonk hij het in 1853 aan de Nederlands Hervormde Kerk. Architect Elie Saraber verbouwde de stallen in 1854-1856 tot de Willemskerk met 2086 zitplaatsen, een van de grootste kerken van Nederland, inclusief een Kam-orgel en later een Bätz-orgel. De koninginnen Wilhelmina en Juliana werden hier gedoopt, maar de kerk sloot in 1962 door afnemende kerkgangers.

Van afbraak tot kantoor

In 1971-1972 werd de kerk grotendeels gesloopt, behalve de gevel en toren, voor nieuwbouw. Prinses Beatrix opende in 1975 de Willemshof als kantoor van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Na renovatie in 2008-2009, waarbij de voorgevel zichtbaar werd, heropende koningin Beatrix het pand in 2009. Gevelstenen herinneren aan de fasen: ‘W anno 1846 II’, ‘Door Willem III geschonken in 1853’ en ‘Tot kerk verbouwd in 1854-1856’.