Landhuis De Paauw, ook bekend als Huize De Paauw, is een iconisch neoclassicistisch pand in Wassenaar dat dient als raadhuis van de gemeente Wassenaar. Dit zandsteenkleurige landhuis aan de Raadhuislaan, zichtbaar vanaf de N44, herbergt een geschiedenis van bijna 500 jaar met koninklijke connecties.​

Oorsprong en bouwgeschiedenis

Het terrein van De Paauw was oorspronkelijk in 1556 eigendom van Cornelis Arentsz van der Dussen, die er een buitenhuis ‘Te Pau’ bouwde op negen hectare grond. Na uitbreidingen en een classicistische herbouw na 1747 door Adriaan Pieter Twent, werd het in 1838 verkocht aan prins Frederik der Nederlanden, tweede zoon van koning Willem I, die het de naam ‘De Paauw’ gaf.

Prins Frederik liet het huis verbouwen door architecten Jan David Zocher jr. en later Hermann Wentzel, met aanbouweningen zoals halfronde erkers, een veranda en een balzaal (nu gebruikt als raadzaal). In 1858 voegde hij vijf gebeeldhouwde pauwen toe aan de gevel en een marmeren paardendrinkbak met leeuwenbeelden dat hij als cadeau ontving van van tsaar Alexander II.

Koninklijke periode en de parkaanleg

Prins Frederik gebruikte De Paauw als zomerverblijf en ontving er gasten in het landschappelijk park, ontworpen door Zocher en Eduard Petzold voor rondritten over nabijgelegen landgoederen. In 1851 ontstond de Princessetuin met antiek geïnspireerde elementen zoals pergola’s en beeldhouwwerken, bereikbaar via een beukenlaan met vazen.

Na Frederiks dood in 1881 erfde dochter prinses Marie het, tot haar overlijden in 1910. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende het als opvang voor Belgische vluchtelingen.

Huidige functie en restauraties

Sinds 1925 is De Paauw raadhuis van Wassenaar, met behoud van interieurdetails zoals Empire-stijl schouwen, stucplafonds en een souterrain met oorspronkelijke keukens. Recente restauraties, waaronder in 2018 de gevels in zandsteenkleur met vergulde accenten en kalkpleister, herstellen de allure uit Frederiks tijd.

Vanaf begin 2026 sluit het drie jaar voor grootschalige renovatie, met oplevering eind 2028; het blijft eigendom van de gemeente.

Het park nodigt uit tot wandelingen langs sculpturen zoals ‘De strijders’ van Gustav Bläser, en combineert met routes in Nationaal Park Hollandse Duinen of nabijgelegen Landgoed Voorlinden.

De Paauw belichaamt Wassenaars landgoedtraditie en blijft een parel voor geschiedenis- en architectuurliefhebbers.